Voor- en nadelen bevolkingsonderzoek

Iedere vrouw in de leeftijd van 50 t/m 75 jaar wordt eens in de twee jaar uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. Of je meedoet bepaal je zelf. Meedoen heeft voor- en nadelen. Dus denk hierover na. Het is belangrijk om goed geïnformeerd te zijn over de voor- en nadelen zodat je een goed overwogen beslissing kan nemen.

Let op: Zelfonderzoek is altijd essentieel en heel erg belangrijk om periodiek te blijven uitvoeren. Vast moment in de maand met routine. De screening kan nooit het zelfonderzoek vervangen.

Voordelen bevolkingsonderzoek

  • Meedoen verkleint de kans om te overlijden aan borstkanker. Vrouwen die regelmatig meedoen aan het bevolkingsonderzoek hebben minder kans om te overlijden aan borstkanker dan vrouwen die niet meedoen. Het RIVM geeft aan dat dit 50% minder kans is als u meedoet aan alle screeningsmomenten (dus elke 2 jaar).
  • Door het bevolkingsonderzoek kan borstkanker vroeg ontdekt en daarna behandeld worden. Zelfs voordat je klachten krijgt, of de borstkanker zelf kunt voelen of zien. De behandeling is dan mogelijk minder zwaar en de kans op genezing kan groter zijn.
  • Jaarlijks worden er bij ongeveer 7.000 vrouwen een tumor gevonden door screening. Door deelname aan het bevolkingsonderzoek geeft het RIVM aan dat er per jaar circa 850-1075 vrouwen minder aan borstkanker overlijden.
  • Op dit moment is het maken van röntgenfoto’s de beste en snelste methode om borstkanker te ontdekken in een grootschalig bevolkingsonderzoek.
  • Meedoen aan het bevolkingsonderzoek is gratis. Eventuele medische zorg die nodig is in het vervolg, gaat ten koste van het eigen risico van je ziektekostenverzekering.
  • Doordat het bevolkingsonderzoek mobiele units inschakelt, is het onderzoek zo dicht mogelijk bij jou in de buurt. Maximaal op 45 minuten reisafstand.

Nadelen bevolkingsonderzoek

  • Borstkanker wordt bijna altijd behandeld. Bij ongeveer 1 op de 10 vrouwen met borstkanker, groeit de tumor zo langzaam dat zij er tijdens hun leven geen last van zouden hebben gehad. Een behandeling was dus niet nodig geweest. Er kan echter nooit van te voren vastgesteld worden bij wie dit het geval is.
  • Soms blijkt na nader onderzoek dat de afwijking toch geen borstkanker was. In dat geval heb je je onnodig ongerust gemaakt. Van elke 1000 vrouwen die onderzocht worden tijdens het bevolkingsonderzoek, blijken 17 vrouwen geen bostkanker te hebben.  
  • Vroege ontdekking van borstkanker zorgt er niet altijd voor dat je langer leeft. Op het moment dat je eerder weet dat je borstkanker hebt, geeft dit langere tijd een psychische belasting door bezoeken aan het ziekenhuis voor behandeling en controle.
  • Je kunt onterecht worden gerustgesteld. Het onderzoek geeft geen volledige zekerheid. Nogmaals;  zelfonderzoek blijft heel erg belangrijk.
  • Het onderzoek is een momentopname en geeft geen garantie dat er geen borstkanker kan ontstaan. Bij ongeveer 2 op de 1.000 gescreende vrouwen wordt in de twee jaar tussen de bevolkingsonderzoeken toch borstkanker geconstateerd. Zelfonderzoek is dus belangrijk!
  • Om een goede foto te maken, worden de borsten samengedrukt tussen 2 platen. Dat kan pijnlijk zijn. Op dit moment is het maken van röntgenfoto’s de beste methode om borstkanker te ontdekken in het bevolkingsonderzoek.

Ons standpunt over het bevolkingsonderzoek borstkanker

BVN onderschrijft dat door het bevolkingsonderzoek borstkanker vroeger kan worden ontdekt. Dat is in sommige gevallen positief. We weten echter ook dat er soms een voorstadium van borstkanker wordt gevonden, dat misschien nooit borstkanker was geworden. Toch worden vrouwen hiervoor behandeld. Wij zetten ons er voor in dat deze overbehandeling voorkomen wordt.

Vrouwen moeten eerlijke informatie krijgen over het bevolkingsonderzoek, zodat ze zelf een afweging kunnen maken of ze eraan mee doen.

Het bevolkingsonderzoek vindt eens in de twee jaar plaats, bij vrouwen vanaf 50 jaar. BVN vindt daarom dat zelfonderzoek altijd vanaf jonge leeftijd onderdeel moet zijn van preventie en vroege opsporing.

Als een vrouw een verandering in haar borst signaleert, is het belangrijk om naar de huisarts te gaan.

Bij erfelijke en familiaire aanleg voor borstkanker worden periodieke controles aangeboden. Het bevolkingsonderzoek borstkanker kan deze controles niet vervangen.