Uitgezaaide borstkanker

We spreken van uitgezaaide borstkanker wanneer er tumorcellen gevonden zijn op afstand, bijvoorbeeld in de longen, lever, hersenen of botten. Wanneer er tumorcellen gevonden zijn in de okselklieren, spreken we niet van uitgezaaide borstkanker, maar van positieve okselklieren of regionale uitzaaiingen. Dit kan verwarrend zijn, omdat tumorcellen in de oksel soms ook uitzaaiingen genoemd worden. Een ander woord voor uitzaaiing is metastase. 

Ongeveer 20% van de mensen met de diagnose borstkanker krijgt te maken met uitzaaiingen. Bij 5% van de mensen worden uitzaaiingen al bij de eerste diagnose vastgesteld.

Het boek is nog niet uit...

Uitzaaiing op afstand

Een uitzaaiing op afstand is een tumor die ergens anders in het lichaam ontstaat, nadat één of meer cellen van de oorspronkelijke tumor via lymfe of bloed zijn verspreid. Een uitzaaiing op afstand bevindt zich buiten het borstgebied. Dus buiten het operatiegebied, de borstwand, de oksel, het kliergebied onder het sleutelbeen of naast het borstbeen. Wanneer de uitzaaiing binnen dit gebied zit, spreken we van een regionale uitzaaiing, of regionale terugkeer van de tumor. 

De uitgezaaide tumor bestaat uit dezelfde soort kankercellen als de oorspronkelijke tumor. Uitzaaiingen kunnen via de lymfbanen ontstaan in nabijgelegen lymfklieren. De losgeraakte tumorcel komt in een lymfklier terecht en gaat zich daar vervolgens delen. Uitzaaiingen kunnen ook via de bloedbaan ontstaan in organen of botten. Uitzaaiingen bij borstkanker ontstaan vooral in de longen, lever, botten, hersenen en lymfklieren verderop in het lichaam.

Voorspellen

Veel uitzaaiingen komen meestal pas later in beeld, vaak pas jaren nadat de primaire (oorspronkelijke) tumor behandeld is. Het is nog niet te voorspellen wie uitzaaiingen krijgt en wie niet. Wel wordt steeds meer bekend over bepaald tumoreigenschappen die duiden op een hoger risico op uitzaaiingen (zoals tumorgrootte, delingssnelheid en lymfeklierstatus). Ook zijn er genprofieltesten beschikbaar die kunnen helpen om het risico op uitzaaiingen te voorspellen op basis van het genetisch profiel van de tumor. Maar ook deze testen kunnen neit met 100% zekerheid uitsluiten of je ooit uitzaaiingen zult ontwikkelen.

Klachten

Meestal worden uitzaaiingen ontdekt door klachten zoals pijn (botpijn, hoofdpijn in de ochtend, pijn in de borst), benauwdheid, kortademigheid en/of misselijkheid. Als je gedurende langere tijd dit soort klachten hebt, is het belangrijk aan de bel te trekken bij je huisarts of specialist.