Overzicht projecten Samen beslissen

Hoe bevordert BVN samen beslissen in de zorg? Hier vind je een overzicht van een aantal belangrijke projecten en initiatieven waarmee BVN bijdraagt aan het bevorderen van gedeelde besluitvorming in de borstkankerzorg.

Standpunt Samen beslissen

Samen met ervaringsdeskundigen, de expertgroep Eigen regie, ontwikkelde BVN in 2016 een visie op gedeelde besluitvorming. Dit resulteerde in het standpunt Samen beslissen. Dit standpunt vormt de basis voor toekomstige projecten, initiatieven en communicatie gericht op het ondersteunen van patiënten en zorgverleners bij dit proces.

Website B-bewust

Als je als patiënt vanaf de diagnose regelmatig stilstaat bij je zorgen, vragen en bij wat je wel en niet wilt, kun je meer grip krijgen op de situatie. Om patiënten hierbij te helpen ontwikkelde BVN de website B-bewust. De website bestaat, naast veel informatie en verwijzingen naar andere (hulp)bronnen), uit themalijsten met voorbeeldvragen, waarover je als patiënt kunt nadenken en die je kunt stellen aan je behandelaars. De thema’s gaan over de verschillende behandelingen, maar ook over onderwerpen zoals borstreconstructie, voeding,beweging,seksualiteit en intimiteit. Patiënten kunnen online een persoonlijke vragenlijst samenstellen uit de voorbeeldvragen, die ze naar behoefte kunnen aanpassen of aanvullen gedurende hun ziekteproces. Ook kan de checklist afgedrukt en gemaild worden, en kun je aantekeningen en eigen vragen toevoegen. Zo gaat een patiënt voorbereid elk gesprek in met zorgverleners, hulpverleners of mensen om zich heen. De lijsten zijn gemaakt in nauwe samenwerking met ervaringsdeskundigen en zorgverleners.

Implementatietraject

Om B-bewust onder de aandacht van zoveel mogelijk patiënten te brengen maakte BVN in 2015 de start om hiervoor de samenwerking aan te gaan met ziekenhuizen. Samen met zorgverleners uit ongeveer 17 ziekenhuizen en patient advocates, en met subsidie van ZonMw, deed BVN in 2015 en 2016 ervaring op over hoe B-bewust het beste geïmplementeerd kan worden in de vaste werkwijze van zorgteams. Meer over (de resultaten van) dit project lees je in het eindverslag. Daar staan ook twee stappenplannen. Eén voor patiëntenorganisaties met tips voor de opschaling van (online) ondersteuning in eigen regie. En een stappenplan voor zorgverleners die B-bewust willen implementeren in hun werkwijze. Verder vind je er nog meer materiaal, zoals een best practice-video, dat kan inspireren bij het inzetten van keuzehulpen en tools in de zorgpraktijk ter ondersteuning van zelfregie.

Nascholing

Als verpleegkundige heb je een wezenlijke rol bij het ondersteunen van patiënten in het verkrijgen van grip op hun diagnose. Het bieden van ondersteuning, bijvoorbeeld door het aanreiken van keuze-ondersteunende tools, vraagt echter om maatwerk: iedereen is uniek. Hoe pak je dit als verpleegkundige (specialist) het beste aan? Samen met trainingsbureau Vestalia en IKNL ontwikkelde BVN de nascholing ‘Door maatwerk meer grip. Afstemmen op patiënten bij keuze-ondersteuning’ voor Mammacare verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten Mammacare waarin antwoord op deze vraag wordt gegeven aan de hand van theorie en praktijkvoorbeelden. Eigen inbreng en ervaring van de deelnemers staat bovendien centraal bij rollenspel met een trainingsacteur.

Time-out project

BVN draagt als partner bij aan een project over Time Out en Gedeelde Besluitvorming en pleit hierbij voor goede samenwerking tussen zorgverlener en patiënt bij het maken van (behandel)keuzes zodat die zo goed mogelijk aansluiten bij de patiënt. Bedenktijd voor patiënten om stil te kunnen staan bij individuele wensen, waarden en voorkeuren is hierbij essentieel. Tijd die niet altijd wordt aangeboden in een zorgproces of wordt gevraagd door de patiënt zelf, maar die er vaak wel is. In het project wordt de implementatie van gedeelde besluitvorming ondersteund in 6 ziekenhuizen in de regio Utrecht en in een tweede fase in 6 ziekenhuizen in de regio boven Amsterdam. Opdrachtgevers van het project zijn het SAG-fonds (Zilveren Kruis) en het Ministerie van VWS. Lees meer over dit project >>

Consultkaart Borstkanker

In samenwerking met NFK en de FMS, ontwikkelt BVN in 2017 een consultkaart Borstkanker voor een specifiek keuzemoment. Het streven is dat de consultkaart oktober 2017 gereed is. Dit initiatief valt binnen een groter project van NFK dat als doel heeft het proces Samen Beslissen (gedeelde besluitvorming) bevorderen door het ontwikkelen van consultkaarten die zorgverleners en patiënten tijdens hun gesprek in de spreekkamer kunnen gebruiken. In het kader van de K&D cycli hield NFK in maart 2016 een invitational conference waar geïnventariseerd is welke aspecten in de zorg aan kankerpatiënten verbeterd moeten worden. In nagenoeg alle sessies werd in de top 5 van verbeterpunten aangegeven dat op het gebied gedeelde besluitvorming en keuze informatie nog veel winst te behalen is. In de praktijk wordt SDM nog lang niet altijd toegepast en zorgverleners en patiënten zijn ook lang niet altijd voldoende toegerust om SDM te kunnen toepassen. Daarnaast zijn patiënten zich nog lang niet altijd bewust dat zij een keus hebben. De verbetermogelijkheden in de oncologie bevatten wat betreft Samen Beslissen twee met elkaar samenhangende onderdelen:

1. het bevorderen en ondersteunen van Samen Beslissen in oncologiezorgprocessen in ziekenhuizen. In het project Duurzame implementatie en opschaling van Samen Beslissen in ziekenhuizen worden ook oncologische opgenomen. Daarnaast is het van belang dat

2. de patiënt meer en beter ondersteunt wordt. Dit kan door het inzetten van consultkaarten die het gesprek in de spreekkamer ondersteunen en de patiënt heldere informatie geven. Een consultkaart is een keuze instrument en keuze instrumenten hebben een positieve invloed op: de risicoperceptie van patiënten; het kennisniveau over de aandoening en de voor- en nadelen van de opties; het niveau van participeren door patiënten in het proces van besluitvorming; de mate waarin patiënten zich geïnformeerd voelen; de twijfels die patiënten hebben over het besluit; de tevredenheid over de besluitvorming en de keuzes die patiënten maken: deze zijn anders als ze betrokken worden bij de besluitvorming.

Overzicht keuzehulpen

Er zijn en worden door verschillende organisaties veel keuzehulpen ontwikkeld, evenals instrumenten die ondersteunen in zelfregie. Dat is een goede zaak, alleen merkt BVN ook dat het voor zowel zorgverleners als patiënten soms lastig is om door de bomen het bos nog te zien. De veelheid in aanbod komt het overzicht niet ten goede. Welke instrumenten zijn er allemaal? Wat is de meerwaarde van elk instrument (hoe helpt het de patiënt)? In welke fase van de behandeling is het instrument van nut? Zijn er patiënten betrokken bij de ontwikkeling en hoe blijft het instrument inhoudelijk actueel? Het risico hiervan is dat waardevolle instrumenten elkaar gaan concurreren, of erger nog, er wordt uiteindelijk helemaal geen gebruik van gemaakt. Daarom gaat BVN in 2017 alle voor borstkankerpatiënten beschikbare instrumenten bundelen in een overzicht, waarbij per instrument de kenmerken gepubliceerd worden. Het overzicht wordt in een vorm gepresenteerd waarbij het ‘bovenop’ de patient journey komt te liggen: de ‘route’ die borstkankerpatiënten doorlopen (diagnose, behandeling, nazorg). Zo kan men in één oogopslag zien welke instrumenten een meerwaarde kunnen bieden in de fase waarin ze zich op dat moment bevinden. Het overzicht zal eind 2017 beschikbaar zijn.

Borstkankersymposium

Stichting Jij speelt de hoofdrol organiseert op 7 oktober 2017 voor het derde jaar een borstkankersymposium voor patiënten en hun naasten. Dit jaar is de organisatie voor het eerst een co-productie tussen de stichting en BVN, waarbij BVN een grote rol heeft in het samenstellen van het programma en meedenken over de inhoud. Zorgen voor bewustwording over het belang van gedeelde besluitvorming en belangrijke aandachtspunten hierbij staan centraal. Voorlichting over voor- en nadelen van behandel(opties) rondom verschillende thema’s vormt een belangrijk onderdeel van het symposium. Lees meer >>

Thema-bijeenkomsten

BVN ontwikkelt een standaard programma voor thema-bijeenkomsten voor patiënten en hun naasten over eigen regie en samen beslissen, te gebruiken door ziekenhuizen en inloophuizen.