Wat je moet weten over nacontrole

maandag, 5 november 2018

Vandaag in het nieuws: uit het promotieonderzoek van Annemieke Witteveen aan de Universiteit Twente blijkt dat het aantal nacontroles voor vrouwen behandeld voor borstkanker in Nederland met meer dan 9.000 nacontrole bezoeken per jaar omlaag zou kunnen. De nacontrole kan meer op maat worden aangeboden gebaseerd op het risico van terugkeer van ziekte, zodat de vrouwen met een laag risico mogelijk minder vaak naar het ziekenhuis hoeven voor een borstfoto (mammogram). Nacontrole op maat voorkomt onnodige belasting van zowel de patiënt, de zorgverleners als ook het zorgbudget.

Het doel van de nacontrole is het vinden van een recidief (terugkeer van de ziekte). Op dit moment krijgen borstkankerpatiënten gedurende vijf jaar nacontroles conform de richtlijn.

Bedenk daarbij het volgende:

  • De kans op een recidief is laag (Binnen tien jaar na de behandeling wordt bij ongeveer 4% van de patiënten een recidief ontdekt in dezelfde borst en ongeveer 5% krijgt een nieuwe tumor in de andere borst)
  • De helft van de recidieven wordt zelf ontdekt en niet tijdens de nacontrole
  • Nacontrole is slechts een momentopname
  • Nacontrole kan geruststellen, maar ook zorgen voor spanning en onzekerheid voorafgaand aan de nacontrole
  • De nacontrole moet de patiënt zelf betalen, het gaat af van het eigen risico

Wat is voor jou belangrijk bij nacontroles? Spreek hier eens over met je zorgverlener en kies samen een vorm die bij jou past. Maak samen met je zorgverlener een weloverwogen besluit hierover.

Lees het hele bericht op de website van IKNL >

Blad B: Nazorg gaat over lichamelijke én psychische ondersteuning >

Dossier nazorg met waardevolle tips >

 

In Trouw verscheen op 7 november 2018 het artikel Niet meer jaarlijks terug naar de oncoloog

Daarin legt hoogleraar Kankerzorg op maat, Sabine Siesling, uit dat iedere kankerpatiënt anders is en dat ieder ziekteverloop anders is. Het nacontroleschema is echter voor iedereen hetzelfde. Door beter naar de risico’s van iedere patiënt te kijken, kan ook de nacontrole op maat worden aangeboden. Siesling werkt met haar collega’s aan een model om die risico’s per patiënt te berekenen.

Het is wel van groot belang dat het model ook duidelijkheid geeft aan de patiënt. Chirurg Hester Oldenburg van het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis zegt: “Ik merk dat veel patiënten ontzettend hangen aan die controles, omdat zij veel angst hebben voor terugkeer van kanker”. In de praktijk mogen patiënten daarom blijven terugkomen, als ze willen.

Mirjam Velting, programmamanager bij Borstkankervereniging Nederland (BVN) bevestigt dat goede voorlichting belangrijk is. “De kans is vrij laag dat er bij een controle iets gevonden wordt”, stelt ze. “Als er al iets aan de hand is, wordt dat in de helft van de gevallen door de patiënten zelf ontdekt. En een controle is bovendien een momentopname: je moet altijd zelf je lijf in de gaten blijven houden.” Arts en patiënt moeten gezamenlijk een besluit nemen over controles, en artsen moeten stoppen om het standaardcontroleschema als vaststaand feit aan patiënten te presenteren.

Zeven jaar geleden onderging Anja Veens (60) een borstsparende operatie. Ze kreeg bestralingen, chemotherapie en hormoontherapie. In eerste instantie hield ze zich strak aan het controleschema. Maar drie jaar geleden stopte ze ermee. “Ik vond het heel erg belastend”, zegt ze. “Als het zover is, ga je naar een afdeling waar je liever niet meer komt, omdat je er geen goede herinneringen aan hebt. Vervolgens ben je snel klaar, na een kort gesprek, waarin je niet kunt bespreken waarmee je zit. En dan sta je weer buiten met het gevoel van ‘was dit het nou?’. Voor mij was die balans tussen de stress die ik vooraf voelde en de controle zelf niet in orde.”

Ze bracht het ter sprake bij haar oncoloog. Die reageerde verrast. “‘U heeft recht op deze controles’, zei ze. ‘Dat weet ik’, zei ik. ‘Maar ik weet niet of ik van dat recht nog wel gebruik wil maken.’ Toen ik uitlegde waarom, begreep ze uiteindelijk wel waarom dit voor mij de beste keuze was.” Met haar arts heeft ze nu de afspraak dat ze altijd kan bellen voor een gesprek of controle op het moment dat ze zelf iets voelt, of zich ergens zorgen over maakt. Ze is niet bang voor terugkeer van de

Ziekte: “Als het komt, dan komt het. Ik heb de knop omgezet, en ga door met mijn leven.”

Liduïne Jansen (71) kreeg twee keer borstkanker. Ze vindt op nacontrole gaan een ‘veilig idee’. Ze is niet bang voor slecht nieuws. “Mijn man Frits wel een beetje, denk ik. Maar ik verwacht zelf nooit dat ik iets heb. Als ik dan toch iets blijk te hebben, zien we dat wel weer daarna. Stel dat het gebeurt, dan wordt het in elk geval snel ontdekt.” “Misschien zijn twee gesprekken per jaar best veel, maar ik vind het fijn”, zegt ze.