Mond- en/of gebitsproblemen

Als gevolg van de chemotherapie kun je last krijgen van je mond en/of gebit.

Mogelijke mondklachten

  • een droog of pijnlijk gevoel in en rond je mond
  • pijnlijke plekken op tandvlees, gehemelte, tong, wangen en lippen
  • gevoeligheid voor de temperatuur van eten en drinken
  • gevoeligheid bij zuur of gekruid eten en drinken
  • verandering of vermindering van smaak
  • snel bloedend tandvlees en zweren in je mond
  • slechte adem
  • slijmvorming in keel en mond
  • veranderingen van het mondslijmvlies
  • infecties (bacterieel, mycotisch, viraal)
  • verminderde speekselsecretie

Mogelijke gebitsklachten

  • tanden en kiezen kunnen los komen te zitten en uitvallen
  • ontstaan cariës
  • necrose van het kaakbot

Het is belangrijk om je mond en gebit goed te verzorgen bij deze problemen.

Neem contact op met je arts als

  • je mondslijmvlies is beschadigd.
  • je onvoldoende kunt eten of drinken.

Hij kan hiervoor soms geneesmiddelen voorschrijven.

Adviezen mond- en gebitszorg en chemotherapie

Een kankerbehandeling zoals chemotherapie kan leiden tot gebits- en mondproblemen. Behandeling hiervan valt onder de Vergoeding Bijzondere Tandheelkunde en is gedekt vanuit de basisverzekering, mits aangetoond kan worden dat de problemen zijn ontstaan door de chemobehandeling.

Daarom adviseren wij vóór een chemobehandeling:

  • Ga voorafgaand aan de chemotherapie naar je tandarts voor een uitgebreide tandheelkundige controle. Dit is belangrijk omdat een chronische ontsteking in het tandvlees, gebit of kaakbot door chemotherapie kan verergeren. Het kan dan leiden tot ernstige ontstekingen of schade in het lichaam. Een half doorgebroken (verstands)kies, een wortelrest die verbinding heeft met de mondholte, tandbederf, ontstoken tandvlees, een diepe drukplek of ontstekingen aan de wortelpunt die op een röntgenfoto te zien zijn moeten behandeld worden. Dit geldt ook als u er geen last van heeft.
  • Overweeg voor het begin van de chemotherapie je mond door een mondhygiënist te laten reinigen.

Als je tijdens de chemotherapie naar de tandarts of mondhygiënist moet, overleg dit dan met je arts. Vertel de tandarts of mondhygiënist dat je op dat moment chemotherapie krijgt. Dit is belangrijk, want tijdens chemotherapie mogen bepaalde behandelingen niet worden gedaan.

Tips voor een goede mondverzorging tijdens de chemo

  • Reinig 30 minuten na elke maaltijd en voor het slapen gaan je tanden met een zachte tandenborstel, een elektrische borstel of natte gazen. Gebruik een tandpasta met fluoride die niet irriteert. Heb je pijn in je mond, gebruik dan een mentholvrije tandpasta. Gebruik bij voorkeur dezelfde soort borstel als je vóór de chemotherapie gebruikte.
  • Kun je (tijdelijk) niet goed poetsen, gebruik dan alcoholvrije chloorhexidine mondspoeling of mondspray om tandplak te verwijderen.
  • Maak de rest van je mond in de periode van de chemotherapie 2-4 keer per dag schoon met natte gaasjes. Vergeet hierbij niet je gehemelte, wangen, wangzak en tong schoon te maken.
  • Wees voorzichtig met floss, ragers of tandenstokers. Probeer wondjes en bloedingen te voorkomen. Je kunt deze hulpmiddelen tijdens de chemotherapie beter niet gebruiken als je dat vóór de chemotherapie ook niet deed, of als je de neiging hebt sneller te bloeden door een verlaagd aantal bloedplaatjes.
  • Spoel je mond dagelijks 4 tot 10 maal met water, een zoutoplossing of kamillethee. Spoel of spray ook na eventueel braken.
  • Koud water drinken kan de pijn verlichten.
  • Houd je lippen schoon en vet met vaseline.

Aanvullende tips als je een kunstgebit hebt

  • Poets regelmatig de kaakwallen met natte, zachte tandenborstel als je een kunstgebit hebt. Borstel het kunstgebit schoon met een neutrale handzeep.
  • Laat de prothese tijdens chemotherapie zo veel mogelijk uit om geïrriteerd slijmvlies te voorkomen, zeker ’s nachts.

Vergoeding bijzondere tandheelkunde

'Bijzondere tandheelkunde' is de tandheelkundige zorg die je krijgt bij een ernstige aandoening, zoals mond- en gebitsproblemen die ontstaan zijn na de behandeling van kanker. Via je zorgverzekering kun je aanspraak maken op bijzondere tandheelkunde. Deze zorg valt binnen de basisverzekering.

Belangrijk bij de vergoeding bijzondere tandheelkunde

  • Ga voorafgaand aan de chemotherapie naar je tandarts en/of mondhygiënist voor een uitgebreide tandheelkundige controle en eventuele behandeling. Zorg dat de toestand van je gebit goed wordt vastgelegd.
  • Indien je kankerbehandelingen gebitsproblemen hebben veroorzaakt, dient je tandarts en/of mondhygiënist de problemen in kaart te brengen en een aanvraag voor het behandelplan te doen bij je zorgverzekeraar. Hij/zij doet daarbij een beroep op de bijzondere tandheelkunde en voorziet je zorgverzekeraar van aanvullende informatie wat betreft je gebitsstatus, voorafgaand aan de chemotherapie én je huidige gebitsstatus.
  • Wordt je aanvraag door de zorgverzekeraar afgewezen, dan kun je de zorgverzekeraar om een heroverweging vragen. Indien je zorgverzekeraar bij het eerdere standpunt blijft, kun je een klacht indienen bij de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekering (SKGZ).

Op de pagina over de zorgverzekering lees je meer over de aanvraag van een vergoeding bijzondere tandheelkunde en wat je kunt doen als je aanvraag (ten onrechte) wordt afgewezen. Je vindt de informatie daar bijna onderaan de pagina.

Deel je kennis

Nog niet iedereen is bekend met de regeling rondom de vergoeding bijzondere tandheelkunde, terwijl wij steeds vaker het signaal krijgen dat chemotherapie op termijn voor mond- en gebitsproblemen zorgt. Ken je dus iemand die een chemobehandeling overweegt of gaat krijgen, wijs hem/haar dan op deze bijwerking en regeling rondom de mogelijke vergoeding van de tandzorg.

Mocht je eigen arts, tandarts, mondhygiënist of zorgverzekeraar onbekend zijn met de regeling bijzondere tandheelkunde, wijs ze dan op het document van het College voor Zorgverzekeringen (het huidige Zorginstituut Nederland) “Tandheelkundige Zorg voor Medisch Gecompromitteerden”.