Inwendige prothesen (implantaten)

Een borstreconstructie met behulp van een prothese is over het algemeen een eenvoudige en weinig tijdrovende ingreep. Bovendien herstel je sneller dan na een operatie met lichaamseigen weefsel. Omdat een prothese lichaamsvreemd is, zal de gereconstrueerde borst na de operatie wat kouder aanvoelen dan na een reconstructie met eigen weefsel. Een prothese die in het lichaam wordt geplaatst, wordt ook wel een implantaat genoemd.

Een prothese heeft een beperkte houdbaarheidstermijn waardoor deze op den duur zal moeten worden verwisseld. Bijvoorbeeld vanwege kapselcontractuur of een scheur in de prothese. Een prothese is lichaamsvreemd materiaal en veroorzaakt altijd kapselvorming. Dit betekent dat er zich littekenweefsel rondom de prothese vormt. Dit is op zich geen probleem, tenzij het kapsel gaat samentrekken. Dit heet een kapselcontractuur. Een ernstige kapselcontractuur zorgt ervoor dat de borst vaster en pijnlijk aanvoelt en van vorm verandert. De prothese moet dan worden vervangen.

Definitief implantaat of eerst een tissue expander?

Bij een directe reconstructie met een prothese wordt al het borstklierweefsel weggehaald en blijft de huid vaak intact. Dit heet een huidsparende amputatie. Na het weghalen van het borstklierweefsel, kan de plastisch chirurg onder de borstspier een definitieve prothese of eerst een tissue expander plaatsen. Een tissue expander is een ballonnetje dat na de operatie regelmatig wordt gevuld met een steriele zoutoplossing. Hierdoor wordt de het overliggende weefsel langzaam opgerekt. Bijvoorbeeld als er te weinig huid is of als je een grotere cupmaat wilt. Hiervoor moet je dus een paar keer terug komen. Het vullen gebeurt via een naald die van buitenaf, door de huid heen, in het ventiel van de tissue expander wordt geprikt. Hierdoor wordt de huid stukje bij beetje opgerekt, net zolang tot er voldoende ruimte is om tijdens een nieuwe operatie een definitieve prothese op maat te plaatsen. Een tissue expander wordt soms ook gebruikt bij een uitgestelde reconstructie. Bijvoorbeeld als er te weinig huid is om een implantaat onder te plaatsen. Een tissue expander kan de huid dan oprekken.

Overwegingen implantaat of tissue expander

 

Voordelen van meteen een definitieve prothese plaatsen

  • Er is maar één operatie nodig
  • Je hoeft niet steeds naar het ziekenhuis om de tissue expander te laten vullen
  • De nieuwe borst is meteen op maat en ziet er ‘normaal’ uit

Nadelen van meteen een definitieve prothese plaatsen

  • Een prothese kan niet zomaar in elke maat worden ingebracht door onvoldoende ruimte. De techniek is daarom minder geschikt voor vrouwen met grotere borsten
  • De onderste helft van de prothese ligt direct onder de huid en wordt niet helemaal door spier bedekt, omdat de prothese anders niet past. Dit kan de kans op kapselvorming vergroten

Voordelen van eerst een tissue expander plaatsen

  • Door de huid eerst op te rekken, komt er niet teveel spanning op de huid te staan als de definitieve prothese eenmaal wordt geplaatst. Hierdoor is er theoretisch minder risico op afsterving van de huid (necrose) en verplaatsing van de prothese dan wanneer er meteen een definitieve prothese wordt geplaatst
  • De maat voor de definitieve prothese kan iets makkelijker worden vastgesteld
  • Tijdens de geplande tweede operatie kunnen eventuele onregelmatigheden (zoals een lelijk litteken of ongelijke borstplooi positie) worden gecorrigeerd

Nadelen van eerst een tissue expander plaatsen

  • Er zijn twee operaties nodig
  • Je hebt waarschijnlijk niet direct de maat die je graag wilt
  • Je moet een paar keer naar het ziekenhuis om de tissue expander te laten vullen

Wat te doen bij klachten

Soms ervaren vrouwen klachten die mogelijk te maken hebben met de implantaten. Als je vragen hebt, of klachten ervaart, adviseren we je om als eerste contact op te nemen met je arts. Je kunt ook in het vraag- en antwoorddocument kijken of je vraag ertussen staat. Je kunt ook contact opnemen met BVN door je vraag te stellen aan ons serviceteam >

Veiligheid en risico's prothesen (implantaten)

Tegenwoordig hebben protheses een ruw oppervlak, waardoor kapselvorming minder snel ontstaat. Ze zijn gemaakt van siliconen en de structuur is zodanig, dat ze niet kunnen leeglopen. Ook niet bij een scheurtje in het omhulsel. Voor vragen over de veiligheid en risico’s van het gebruik van protheses kun je terecht bij je plastisch chirurg of de chirurgische bijsluiter 'borstvergroting' van de NVPC website downloaden. Slechts heel zelden hebben vrouwen met een borstprothese een verhoogde kans op een zeldzame vorm van de lymfeklierkanker BIA-ALCL.

Explantatie borstprothese(n) bij medische klachten

Indien prothese(n) aanhoudende klachten geven, kan het nodig zijn de prothese(n) te laten verwijderen. Als behandeling van de klachten door een internist of klinisch immunoloog geen oplossing biedt, is er sprake van medische noodzaak en wordt explantatie (het verwijderen) van het borstimplantaat sinds 31 mei 2018 vergoed door de basisverzekering.

Medische noodzaak

Een relatief kleine groep vrouwen kan reageren op lichaamsvreemde stoffen, zoals bijvoorbeeld een siliconen borstimplantaat. De symptomen zijn vergelijkbaar met die van bekende ziekten van het immuunsysteem, zoals chronische moeheid, spier- en gewrichtsklachten en soms concentratiestoornissen. Dit patroon komt overeen met ASIA (Autoimmune Syndrome Induced by Adjuvants). In de richtlijnen komen mogelijke verbanden tussen siliconen implantaten en bepaalde gezondheidsklachten uitgebreid aan de orde. Plastisch chirurgen verwijzen vrouwen met dergelijke klachten naar een internist of klinisch immunoloog. Als behandeling vervolgens geen uitkomst biedt, kunnen borstimplantaten worden verwijderd.

Reden voor vergoeding

Explantatie wordt vergoed als klachten worden veroorzaakt door:

  • Een gescheurde prothese
  • Ernstige lokale pijnklachten
  • Een infectie die niet reageert op andere behandelingen (zoals antibiotica)
  • Als de prothese niet samen gaat met de behandeling van borstkanker (zoals bestraling)
  • Bij ALCL
  • Bij ASIA

Registratie

Sinds april 2015 registreren plastisch chirurgen borstimplantaten. In deze registratie wordt opgenomen welk soort implantaat je hebt. Als blijkt dat een bepaald type prothese niet veilig is, kan gemakkelijk achterhaald worden wie dit type prothese heeft.

Lees meer over de late gevolgen van borstreconstructie >