Hormoontherapie

Hormoontherapie heet officieel anti-hormonale therapie. Je krijgt namelijk geen hormonen toegediend, maar een behandeling die er juist op gericht is de productie en/of werking van het geslachtshormoon oestrogeen te onderdrukken.

Hormoontherapie wordt alleen toegepast bij hormoongevoelige tumoren. Deze tumoren groeien (extra) onder invloed van groeihormonen, waarbij met name het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen van belang is. Oestrogeen is voor borstkliercellen een groeifactor. In de puberteit, als de eierstokken grote hoeveelheden oestrogeen gaan uitscheiden, zullen de in aanleg aanwezige borstkliercellen beginnen te groeien en delen, met borstvorming tot gevolg. Na verloop van tijd wordt hierin een balans bereikt, maar bij kanker gaan de cellen door met groeien en delen, met tumorvorming tot gevolg.

Bij een ER-positieve (ER komt van het Engelse ‘Estrogen Receptor’) tumor staat dit groei- en delingsproces nog onder invloed van oestrogeen. Dat biedt aanknopingspunten voor hormoontherapie. Want als de oestrogeenproductie kan worden uitgeschakeld (bijvoorbeeld door de eierstokken te verwijderen), of als de oestrogeenreceptie kan worden uitgeschakeld (door hormoonreceptoren chemisch te blokkeren), zal het groeisignaal de tumorcelkernen niet kunnen bereiken. Daardoor zullen de tumorcellen minder of niet groeien en delen en na verloop van tijd afsterven. Bij een ER-negatieve tumor staat de groei en deling niet onder invloed van oestrogeen. Hormoontherapie werkt dan niet.

Of een tumor hormoonpositief is, is afhankelijk van de vraag of de kankercellen hormoonreceptoren hebben. Een hormoonreceptor is als een slot waar een sleutel (het hormoon) in past. Indien meer dan tien procent van de kankercellen oestrogeenreceptoren heeft, wordt de kanker ER-positief genoemd. Een tumor die minder dan 10% ER-positief is wordt ER-negatief genoemd. Op vergelijkbare wijze spreken we in verband met progesteron-gevoeligheid over PR-positieve en PR-negatieve tumoren. 80% van de borstkankers is ER-positief. Ongeveer 65% van deze ER-positieve borsttumoren is ook PR-positief.

Oestrogeen wordt bij vrouwen voor de menopauze met name in de eierstokken aangemaakt. Na de menopauze vindt de oestrogeenproductie vooral nog plaats in vetweefsel, waar andere hormonen (androgenen) worden omgezet in oestrogeen.

Hormoontherapie is nog volop in ontwikkeling. Uit onderzoek ontstaan steeds nieuwe inzichten over wat de beste samenstelling is en wanneer welke hormoontherapie gegeven moet worden.

Hulp

I'm Every Woman is een initiatief ter ondersteuning aan vrouwen met borstkanker die behandeld worden met hormoontherapie.

Een van de gevolgen van anti-hormoontherapie kan zijn dat je vergeetachtig bent. Het kan zijn dat je 's avonds in je bed ligt en je afvraagt of je je pil nu wel of niet hebt in genomen. Als je het middel Tamoxifen moet slikken heeft Misegura een sheet ontwikkeld met de dagen van de week die precies op de medicijnstrip past: Mimemori. De sheet helpt je om te controleren of je je medicatie hebt ingenomen.