Hoe ontstaan seksuele problemen?

In 2012 heeft het Kenniscentrum seksualiteit RutgersWPF een groep Nederlandse vrouwen met borstkanker (332) naar hun ervaringen gevraagd op seksueel gebied. Bij vrouwen die nog onder behandeling waren, bleek dat 64 procent last had van een of meerdere problemen op seksueel gebied. Bij vrouwen die niet meer onder behandeling waren, was dat 45 procent.

Uit verschillende internationale onderzoeken komt een soortgelijk beeld naar voren. Het blijkt dat vrouwen met borstkanker zowel tijdens als na de behandeling te maken krijgen met seksuele problemen. Veelvoorkomende problemen zijn: minder zin in seks, minder opgewonden raken, vaginale droogte, pijn bij het vrijen en orgasmeproblemen. Sommige problemen worden met name veroorzaakt door bijwerkingen van behandelingen. Chemotherapie en hormoontherapie zorgen bijvoorbeeld voor een vervroegde overgang wat kan leiden tot minder zin in seks, vaginale droogte en pijn bij het vrijen. Bij een deel van de (ex-)borstkankerpatiënten zijn seksuele problemen tijdelijk. Het kunnen genieten van seksualiteit en intimiteit is bij deze groep na verloop van tijd weer op het oude niveau. 

Waarom de een wel last krijgt van seksuele problemen en een ander niet, hangt van allerlei factoren af. Hetzelfde geldt voor de duur van seksuele problemen: waarom heeft de een twee jaar na de behandeling (weer) een bevredigend seksleven, terwijl een ander nog problemen ervaart? 

Seksualiteit blijft vaak onbesproken

Gebrek aan communicatie speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van seksuele problemen. Voor (borst)kanker en seksualiteit geldt vaak: wie doorbreekt het stilzwijgen? Artsen en verpleegkundigen vinden het soms een lastig onderwerp. Ze weten niet altijd hoe ze erover moeten beginnen. Of twijfelen of patiënten wel behoefte hebben aan informatie. Gebrek aan kennis is soms ook een reden waarom artsen en verpleegkundigen het onderwerp niet aansnijden. Daarbij komt dat patiënten en hun partners het soms moeilijk vinden om over seks te praten. Gevolg: het onderwerp blijft onbesproken. Helaas, want de behoefte aan informatie bestaat wel. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de B-force vraag die BVN stelde over seksualiteit en intimiteit bij borstkanker.

Seksuele problemen voorkomen, verminderen en oplossen

Goede informatie over borstkankerbehandelingen en de gevolgen ervan, openhartige communicatie tussen partners over seksuele veranderingen en weten wie hulp kan bieden bij seksuele problemen: alle drie helpen seksuele problemen te voorkomen, te verminderen en op te lossen.