Het pathologisch rapport

Het exacte stadium van borstkanker wordt pas duidelijk na een operatie of verder onderzoek. De patholoog onderzoekt het borstweefsel en de lymfeklieren. Hij zet alle gegevens over de tumor in codevorm in het pathologisch rapport. Die codes noemen we het TNM-schema. Maar het bevat ook informatie over de behandeling en het (mogelijk) verdere verloop van de ziekte. Vraag daarom altijd om inzage of een kopie van het pathologisch rapport en het behandelplan.

Om je te helpen het pathologisch rapport beter te begrijpen, is er door BVN in samenwerking met Roche een boekje opgesteld. Dit boekje kun je downloaden door op de link onderaan deze pagina te klikken.

TNM-classificatie

Om een helder beeld te krijgen van een tumor en van het stadium van de kanker, gebruikt de arts-patholoog het TNM-schema.

  • T van tumor: de grootte van de tumor en/of hoever de tumor is doorgegroeid in het weefsel eromheen.
  • N van node: of er uitzaaiingen zijn in de lymfeklieren en in hoeveel. Node is Engels voor lymfeklier.
  • M van metastase of uitzaaiingen: of er uitzaaiingen zijn in organen ergens anders in het lichaam.

Elke kankersoort heeft een TNM-indeling. Aan de letters worden cijfers toegevoegd. Met de TNM-indeling bepaalt de arts in welk stadium de ziekte is. Hiermee schat de arts de vooruitzichten in en bepaalt hij de behandeling. Hieronder ziet u de verschillende codes voor borstkanker:

TX - er is wel een lymfeklier of uitzaaiing op afstand gevonden, maar er wordt geen primaire tumor gevoeld en deze is (nog) niet zichtbaar.

  • TIS - de tumor is niet-invasief : carcinoma in situ (DCIS of LCIS).
  • T1 - de tumor is kleiner dan 2 cm.
  • T1mic: de tumor is 0,1 cm of kleiner.
  • T1a: de tumor is tussen de 0,1 en 0,5 cm.
  • T1b: de tumor is groter dan 0,5 en kleiner dan 1 cm.
  • T1c: de tumor is groter dan 1 en kleiner dan 2 cm.
  • T2 - de tumor heeft een grootte tussen de 2 en 5 cm.
  • T3 - de tumor is groter dan 5 cm.
  • T4 - de tumor, van welke grootte dan ook, is in de borstwand, spieren en/of ribben of in de huid gegroeid.
    T4a: de tumor heeft zich uitgebreid in de borstwand.
    T4b: de tumor heeft zich uitgebreid in de huid van de borst
    T4c: de tumor heeft zich uitgebreid in de borstwand en in de huid van de borst
    T4d: inflammatoir carcinoom

N - lymfeklieren (knoop)

  • NX - niet te beoordelen of er uitzaaiingen zijn in de lymfeklieren.
  • N0 - er is geen lymfeklier aangetast.
  • N0 (i+): Losse tumorcelletjes of kleine groepjes tumorcellen, met een maximale diameter van <0.2 mm.
  • N1 (mi): kleine uitzaaiingen tussen de 0,2 en 2 mm.
  • N1: uitzaaiingen >2mm in 1 tot 3 klieren.
  • N2: uitzaaiingen in 4 tot 9 klieren.
  • N3: uitzaaiingen in meer dan 9 klieren.

M - uitzaaiing op afstand van de tumor. De uitzaaiing kan ook in andere organen of in het bot zitten

  • MX - het is (nog) niet vast te stellen of er uitzaaiingen aanwezig zijn.
  • M0 - er zijn geen uitzaaiingen aangetroffen.
  • M1 - er zijn uitzaaiingen (op afstand).

Gradering

Kwaadaardige tumoren worden meestal in 3 graderingen ingedeeld: 

  • Graad I: de kankercellen zijn goed gedifferentieerd. Dat betekent dat de tumorcellen voor een groot deel lijken op gezonde cellen. De kankercellen groeien meestal langzaam. Graad I heet ook wel laaggradig.
  • Graad II: de kankercellen zijn matig gedifferentieerd,  Ze lijken steeds minder goed op gezonde cellen. De kankercellen groeien meestal sneller dan normale cellen en plakken snel aan elkaar. Graad II heet ook wel intermediair.
  • Graad III: de kankercellen zijn slecht gedifferentieerd. Ze lijken vrijwel niet meer op gezond weefsel. Deze kankercellen groeien bijna altijd veel sneller dan normale cellen. Graad III heet ook wel hooggradig.
  • Er bestaat ook een graad IV: dit zijn ongedifferentieerde cellen. Deze lijken helemaal niet meer op de gezonde cellen. Behandelend artsen gebruiken de histologische gradering voor de keuze van behandeling.

Groeisnelheid van de tumorcellen

Een manier om de groeisnelheid van kankercellen uit te drukken is de Mitotische Activiteits Index. Een celdeling heet ook wel een mitose. De uitslag geeft het maximale aantal cellen in mitose in 2 mm2 oppervlakte van de tumor. Deze uitslag staat ook in het pathologisch rapport dat je kunt inzien.

Een getal onder de tien beschrijft redelijk rustig weefsel, boven de tien is het weefsel meer actief. Meestal is het getal rond de 17 of net daarboven. Een enkele keer heeft een patiënt een erg hoog getal, bijvoorbeeld 43 of 56, wat betekent dat de tumorcellen snel groeien.
Als je meer wilt weten over de stadium- en TNM-indeling in jouw situatie, bespreek dit dan met je arts.

Mate van kwaadaardigheid

De radioloog maakt een inschatting van de kwaadaardigheid van de afwijking (maligniteit). Hiervoor gebruikt hij de zogenaamde BI-RADS-categorieën. BI-RADS betekent Breast Imaging Reporting and Data System. De BI-RADS-categorie bepaalt uiteindelijk of u wordt verwezen voor verder onderzoek.

  • BI-RADS 0: Bent u verwezen met een BI-RADS 0, dan is de verdenking op borstkanker laag. Maar het mammogram geeft onvoldoende informatie en er is nader onderzoek nodig.
  • BI-RADS 1: Normale bevinding.
  • BI-RADS 2: Goedaardige afwijking.
  • BI-RADS 3: Een BIRADS-3 betekent dat de afwijking waarschijnlijk goedaardig is. De kans op kwaadaardigheid is minder dan 2%. 
  • BI-RADS 4: Een BI-RADS 4 betekent dat een afwijking is gezien die niet typisch is voor een kwaadaardige tumor. De kans dat het om kanker gaat en niet om een goedaardige afwijking is iets kleiner dan 39%. Bij BI-RADS 4 is een biopsie nodig om tot de juiste diagnose te komen.
  • BI-RADS 5: Bij een BI-RADS 5 moet u er serieus rekening mee houden dat de gevonden afwijking kwaadaardig is.

 

BijlageGrootte
PDF icon pathologie roche.pdf1.01 MB

Agenda

vrijdag, 21 december 2018 | 14:00 tot 16:00 uur
woensdag, 9 januari 2019 | 09:30 tot 11:30 uur

Nieuws

donderdag, 1 december 2016