Complementaire zorg bij borstkanker

Uit onderzoek blijkt dat 44% van de borstkankerpatiënten regelmatig gebruik maakt van complementaire zorg. In 92% van de Nederlandse ziekenhuizen wordt complementaire zorg aangeboden in de vorm van onder andere creatieve therapie, ontspanningsoefeningen, massage, aromatherapie, mindfulness en acupunctuur. 

 

Wat is complementaire zorg?

Complementaire zorg is een containerbegrip, maar betekent hier letterlijk aanvullend. Er zijn veel verschillende soorten Complementaire zorg, die grofweg onder te verdelen zijn in drie groepen:

  • zelfzorg- en voedingsmiddelen, zoals voedingssupplementen, dieet en aromatherapie
  • zelfhulpmethoden, zoals mindfulness, yoga, tai chi en ontspanningsoefeningen
  • zorg door aanvullende arts/therapeut, zoals acupunctuur, natuurgeneeskunde, orthomoleculaire geneeskunde, coaching en antroposofische zorg

Waarom kiezen voor complementaire zorg?

De belangrijkste reden waarom patienten voor dit soort aanvullende behandelingen kiezen is het verbeteren van de kwaliteit van leven en welzijn. In de media en via berichten op social media wordt regelmatig aandacht besteed aan bijvoorbeeld het gebruik van voedingssupplementen, sint-janskruid, wietolie of kurkuma tijdens of na de (borst)kankerbehandeling. Er is echter nog maar weinig bewijs over het effect van deze behandelingen.

Bekijk het BVN standpunt rondom Complementaire zorg >>

Problemen rondom complementaire zorg

Het belangrijkste probleem voor (borst)kankerpatiënten wat betreft complementaire zorg is het vinden van betrouwbare informatie. Hoe weet je als patiënt welke complementaire behandelingen effectief en veilig zijn? De gedachte ‘baat het niet, dan schaadt het niet’ is niet altijd juist. Sommige complementaire behandelingen hebben wel degelijk een negatieve invloed op de reguliere behandeling. Je kunt bijvoorbeeld denken aan kruiden als Sint Janskruid, Teunisbloemolie en Valeriaan. Deze kruiden mogen niet worden gebruikt in combinatie met chemotherapie. Daarnaast moet je voorzichtig zijn met het gebruik van kurkuma in combinatie met tamoxifen. Het slikken van kurkumatabletten en -capsules kan de werking van tamoxifen verstoren. Lees hier meer over >

Een ander probleem heeft te maken met het taboe dat rust op complementaire zorg. 60% van de patiënten die complementaire zorg gebruikt, vertelt dit niet aan de arts. Zij ervaren een drempel om hierover met de specialist, huisarts of verpleegkundige te praten, terwijl het juist deze reguliere zorgverleners zijn aan wie je als patiënt je vragen wilt stellen.

Ervaringen patiënten met complementaire zorg

Via B-force heeft BVN een uitvraag gedaan onder haar achterban. Daarin werd onder andere gevraagd naar de patiëntenervaringen met het gebruik van complementaire zorg.

Bekijk de resultaten hiervan op b-force.nl >> 

Advies van BVN aan de patiënt

Overweeg je als patiënt om gebruik te maken van een complementaire behandeling;

  • Bespreek dit dan altijd met de behandelend specialist of huisarts. Realiseer je dat 'baat het niet, dan schaadt het niet' niet altijd op gaat. Niet alle aanvullende behandelingen zijn veilig en effectief in combinatie met de oncologische behandeling;
  • Informeer jezelf vooraf goed en kies hiervoor altijd een betrouwbare partij, aangesloten bij een beroepsvereniging;
  • Informeer vooraf naar de kosten van de zorg en de gebruikelijke duur. Bekijk wat je zorgverzekeraar vergoedt. Meestal moet je deze namelijk behandelingen zelf betalen.

Zijn Complementaire zorg en Alternatieve Geneeswijzen hetzelfde?

Nee, Complementaire zorg en Alternatieve Geneeswijzen zijn niet hetzelfde. BVN ziet het onderscheid als volgt: bij Alternatieve Geneeswijzen worden de behandelingen in plaats van de reguliere oncologische behandeling gegeven. Complementaire zorg is aanvullend op de reguliere zorg. Deze Complementaire zorg neemt dus niet de plaats in van de reguliere zorg. 

Complementaire zorg wordt vaak gekozen ter vermindering van klachten (pijn, angst, misselijkheid, vermoeidheid) en om het immuunsysteem te ondersteunen. Complementair is letterlijk een aanvulling op het zorgtraject.

Bekijk het BVN standpunt rondom Complementaire zorg en Alternatieve Geneeswijze >>

Bronnen en verwijzingen

Meer achtergrondinformatie over complementaire zorg

Informatie op buitenlandse websites

Begrip Toelichting
Reguliere westerse geneeskunde Bestudeert de symptomen van een ziekte. Hierop wordt de behandelwijze gebaseerd adhv wetenschappelijk onderzoek. De geneeskunde zoals onderwezen wordt op door de Nederlandse overheid erkende onderwijsinstellingen.
Niet-reguliere behandelwijze Complementaire- of alternatieve behandelingen.
Alternatieve geneeswijze Een alternatieve geneeswijze is een behandel- of onderzoeksmethode waarvoor geen algemeen aanvaard wetenschappelijk bewijs van geneeskundige effectiviteit geleverd is. Wordt gebruikt in plaats van de reguliere geneeskunde.
Complementair Betekent letterlijk ´aanvullend´.
Complementaire zorg Zorgvormen en behandelwijzen die buiten de Westers-wetenschappelijke geneeskunde zijn ontwikkeld en vaak ondersteunend aan reguliere zorginterventies worden gebruikt (bron NCCIH)
Aanvullende adjuvante behandeling Een adjuvante behandeling wordt gegeven als aanvulling op de curatieve behandeling. Bijvoorbeeld chemotherapie.